Γυμνά σώματα, σκιές και σαλτιμπάγκοι στον κόσμο του Lucien Clergue

Les-Saltinbamques_-Arlequin-et-Acrobates_-Arles_-1955_Lucien-Clergue

Από τον Γιώργο Καρουζάκη

Θρυλική φιγούρα της γαλλικής φωτογραφικής τέχνης ο Lucien Clergue (1934 – 2014), αγάπησε και δόξασε τη γενέτειρά του, την Αρλ. Είναι η πόλη της νότιας Γαλλίας που διάλεξαν να ζήσουν, τον 19ο αιώνα, καλλιτέχνες όπως ο Βαν Γκογκ και ο Πολ Γκογκέν. Σε αυτή την πόλη συνάντησε, πριν ακόμα συμπληρώσει τα είκοσί του χρόνια, τον Πάμπλο Πικάσο, και η ζωή του πήρε άλλη τροπή. Στον Ισπανό master έδειξε τις πρώτες φωτογραφίες του, οι οποίες στάθηκαν αφορμή να ξεκινήσει μια δυνατή φιλία και μια γόνιμη συνεργασία ανάμεσα στους δύο άντρες.

Στις 14 Νοεμβρίου το Grand Palais του Παρισιού εγκαινιάζει την έκθεση Lucien Clergue. Les premiers albums, αφιερωμένη στον πρώτο φωτογράφο που το 2006, έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών.

clergue

Με τον Πικάσο γνωρίστηκαν, το 1953, στο τέλος μιας ταυρομαχίας που έτυχε να παρακολουθούν μαζί. Ο Clergue έδειξε τις φωτογραφίες του στον ζωγράφο, ο οποίος τον ενθάρρυνε να συνεχίσει να φωτογραφίζει. Στην έκθεση του Grand Palais παρουσιάζονται και τα πρώτα άλμπουμ που είχε δείξει στον Πικάσο, τα οποία δεν είχε δει κανείς μέχρι τον θάνατο του φωτογράφου τον Νοέμβριο του 2014. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η δουλειά του για διαφημιστικούς καταλόγους, μικροσκοπικές έγχρωμες φωτογραφίες και αναδύονται όλα εκείνα τα στοιχεία που τον έκαναν ξεχωριστό δημιουργό: η ένταση και η ευαισθησία της τέχνης του, το ενδιαφέρον του για την ανθρώπινη φιγούρα, τις νεκρές φύσεις, το ντοκουμέντο, τα ερείπια και τα γυμνά σώματα.

Lucien Clergue, Nu de la mer, Camargue, 1956
Lucien Clergue, Draga en robe à pois, Les Saintes-Maries-de-la-Mer, 1957 ;

Ο Lucien Clergue αξιοποιούσε το περιβάλλον της καθημερινότητάς του, το δυναμικό, γεμάτο ένταση, φως της ημέρας, το νερό, την άμμο, τη θάλασσα, τη ζωή, το γυναικείο σώμα και τις ταυρομαχίες. Πλησίασε, επίσης, μέσα από τον φακό του με σεβασμό χαρακτηριστικούς ήρωες της Προβηγκίας: τους σαλτιμπάγκους, τους περιπλανώμενους ακροβάτες και αρλεκίνους της περιοχής. Μια μεγάλη σειρά φωτογραφιών του είναι αφιερωμένη στους Τσιγγάνους. Μέσα από αυτήν αναδείχθηκε, σε ένα ευρύτερο κοινό, ο κιθαρίστας του φλαμένκο Manitas de Plata.

Lucien Clergue, Nu de la mer, Camargue, 1956
Lucien Clergue, Nu de la mer, Camargue, 1956

Αλλά η φήμη του δυνάμωσε από τα περίφημα γυμνά του. Ο ιδιαίτερος τρόπος που φωτογράφισε τα γυμνά σώματα είχε αρχική έμπνευση το έργο του Αμερικανού φωτογράφου Edward Weston. H απουσία του προσώπου σε αρκετές φωτογραφίες της πρώτης περιόδου, δεν έχει σχέση με κάποια πρωτότυπη καλλιτεχνική επιλογή. Αλλά με το γεγονός ότι τα μοντέλα ήταν άνθρωποι κοντινοί του φωτογράφου, που προτιμούσαν την ανωνυμία.

Γενικότερα, ο Clergue φωτογράφισε τα γυμνά σώματα σαν να ήταν τοπία: οι καμπύλες των σωμάτων, οι σκιές και τα παιχνίδια του φωτός πάνω στα σώματα των μοντέλων μοιάζουν περισσότερο με άμορφα γλυπτά του Χένρι Μουρ, παρά με πραγματικές γυναίκες.

Related Posts